Vajinal Enfeksiyon ve Nedenleri

Erişkin kadınların aşağı yukarı %75’i yaşamlarının herhangi bir döneminde en az bir kez mantar enfeksiyonu geçirirler. Çoğu kez gebelik, antibiyotik kullanımı gibi nedenlerle ortaya çıkan bu durum tedaviye basit yanıt verir. Ancak süreğen vajinal mantar enfeksiyonu hem cinsel hem de psikolojik problemlera neden olabilir. Vajinal mantar bulaşmalarına yol açan mikroorganizmalardan en yaygın görüleni Candida Albikans adı verilen bir maya hücresidir. Vakaların %67-95’inde bu mantar hücresi sorumlu olarak bulunduğundan, vajinal mantar enfeksiyonları genellikle vajinal kandidiyazis biçiminde tanımlanır. Candida Albikansın vajinada esasen normalde bulunan bir organizma mı olduğu yoksa belirti vermeyen kadınlarda saptandığında kesinlikle tedavi edilmesi gereken bir patojen mi olduğu günümüzde dahi açıklığa kavuşturulamamış bir sorudur. Erkek semeninde üretilemediği için cinsel yolla bulaşan bir hastalık olarak kabul edilemez.Ancak yapılan araştırmalarda eşlerin benzer tipte mantar hücresi taşıdıkları saptandığı için pekçok doktor tedavide eş tedavisi de uygulamayı makul görmektedir. Vajinada belirti vermeden bulunan kandidalar çeşitli etkenlerin etkisi ile aktif hale geçerler ve klasik belirtiler ortaya çıkar. Ancak önemli bir gerçek de vakaların %50’sinde bu tür bir etken olmadan hastalığın ortaya çıktığıdır.

vajinal mantar tedavisi

vajinal mantar tedavisi

Vajinal mantar bulaşmalarını tetikleyen etkenler şunlardır;

Antibiyotikler: Geniş spekrtumlu olarak tabir edilen güçlü antibiyotikler vajinanın normal pH dengesini bozarak mantar enfeksiyonu için makul ortam hazırlarlar. Vajinitte en çok etkili olan antibiyotikler tetrasiklin ve penisilin grubu ilaçlardır.

Gebelik: Özellikle gebeliğin son 3 ayında hücresel bağışıklığın azalması ile kandida gelişimi basitleşir. Yine gebelikte vajinada glikojen adı verilen maddenin artışı da bu olayı hızlandır. Vajinada glikojenin artmasına ise kanda östrojen ve progesteron miktarının yükselmesi neden olur.

Şeker Hastalığı: Kan şeker düzeylerinin dengesiz seyrettiği kontrolsüz şeker hastalığında idrar ve vajinal salgılarda şeker düzeyleri artar, bu da mantar için makul bir ortam hazırlar.

İmmunosupresyon: Bağışıklık sisteminin baskılanması demektir. İlaçlar veya sistemik hastalıklar sonucu hücresel bağışıklık sisteminin baskılanması kandidiazisi hızlandırır.

Doğum Kontrol hapları: Eski tipte yüksek doz oral kontraseptiflerin vajinal kandidiasiz için makul zemin hazırladığı ileri sürülse de günümüzdeki düşük doz ilaçlar ile bu görüş geçerliliğini yitirmiştir.

Rahim içi araç (spiral): Etkisi tam anlamıyla bilinmemektedir. Ancak kandidiazis için predispozan etken olduğu ileri sürülmektedir.

Hormon kullanımı: Östrojen ve progesteron içeren ilaçların alımı kandidiazis görülme oranını arttırır.

Naylon giysiler: Özellikle kilolu kadınlarda giyilen naylon giysiler ve çamaşırlar bölgede sıcaklık ve nem artışına neden ollinkar. Bu durum mantar hücreleri için altın dşayetinde bir fırsattır. Gelişen enfeksiyon yenidenlama ve süreğenleşme eğilimindedir.

Lokal allerjenler: Renkli tuvalet kağıtları, parfümler, yüzme havuzundaki ilaçlar, tampon ve pedler alerjiye yol açabilirler. Alerjik zemin üzerinde ise daha sonra mantar enfeksiyonu gelişebilir.

Metabolik hastalıklar: Tiroid hormonu sorunluluğu gibi hastalıklar kandidiazis için makul zemin hazırlar

Şişmanlık, Kronik servisit(Süregen Rahim Ağzı İltihabı), Radyasyon

Belirtileri

Vajinal mantar enfeksiyonunun en önemli ve en yaygın görülen belirtisi kaşıntıdır. Bu kaşıntı geceleri şiddetlenir ve sıcak etkisi ile artar. Hastaların çoğunda dış genital organlarda yanma vardır. Özellikle idrar yaparken, idrarın değdiği bölgelerde şiddetli yanma hissi olur.Bazı hastalarda cinsel ilişki esnasında ağrı olabilir. Vajinal kandidiazisde akıntı her zaman olmaz. Eğer mevcut ise bu akıntı beyaz renkli ve içerisinde süt veya peynir kesiği biçiminde tanımlanan veya kireç aynısı olarak nitelendirilen parçacıklar bulunur. Akıntıda kötü koku görülmez. Kokunun olması kandidiazise eşlik eden ikinci bir enfeksiyonun varlığını akla getirmelidir. Vulva ve vajinada kızarıklık ve şişlik olabilir. Vajina duvarında mantar plakları bulunabilir.Bunların görülmesi kandidiazis için tipiktir. Kaşımaya bağlı olarak vulva derisinde soyulmalar ve ufak kanamalar olabilir.

genital mantar

genital mantar

Tanı

Vajinal mantar yayılmalarının tanısı güç değildir. Genelde muayene esnasında hastanın şikayetleri ve muayene bulgularının birarada değerlendirilmesi ilave bir laboratuvar tetkikine gerek kalmadan tanı koydurur. Vajinal kandidiazisde kültür almanın rolü yoktur. Bunun yerine alınan akıntı misal potasyom hidroksil ile muamele edildikten sonra mikroskop altında incelenmesi ve tipik mantar psödohiflerinin görülmesi tanıyı netleşmesini sağlar.

Tedavi

Vajinal mantar bulaşmalarının tedavisi basit bi okadarda sıkıntılıdır. Tedavi ile akut şikayetler büyük oranda giderilir. Ancak hastaların %5-25’inde hastalık daha sonra yenidenlar. 1 yıl içinde en az 4 defa kandidazis atağı geçirilir ise bu durumda yenidenlayan enfeksiyonladan söz edilmektedir. Bu tekrar atakların sebebi mantar mayalarının vajinadaki sağlam dokuların içine girerek derinlere kadar ilerlemesi ve burada sessiz kalmaları ve ilaçlardan da etkilenmemesi olarak açıklanmaktadır. Vajina hücreleri sürekli bir yenilenme içinde bulunduğundan üstteki hücreler dökülüp alttaki hücreler yüzeye çıktıkça bu mayalarda yüzeye yaklaşmakta ve makul ortam bulduğunda tekrar enfeksiyona neden olmaktadır. Bu duruma invazif kandidiyazis denir. İnvazif kandidiazisin önlenmesinde predispozan etkenlerin ortadan kaldırılması şarttır. Tedavide hem sistemik hem de lokal ilaçların kullanılması gerekmektedir. Lokal ilaçlar hem vajinal ovül (fitil) hem de krem biçiminde olabilir. Tekrarlayan enfeksiyonlarda ise bazı yazarlar eş tedavisi gerektiğini düşünmektedirler. Ağızdan alınan sistemik tedavide tek günlükten 1 haftalığa kadar tedavi protokolleri ve ilaçlar mevcuttur. Aynı durum vajinal ovüller için de geçerlidir. Tedavi esnasında naylon giysiler gyilmemesi, çamaşırların pamuklu olması, kaynatarak yıkanması ve buharlı ütü ile ütülenmesi, dar giysilerden kaçınılması, vajinanın su ile yıkanmaması bunun yerine nötr pH derecelerine sahip ve bu amaçla üretilmiş sıvı sabunların kullanılması tedaviyi basitleştirir.

Bunlar da hoşunuza gidebilir...

Bir Cevap Yazın